Thành viên từ: 25/11/2009 Quốc tịch: Vietnam Bài viết: 116
Bài: 29/11/2009 lúc 5:43 Chiều | IP Logged
Chu Văn An tự là Linh Triệt, hiệu là Tiều Ẩn, người thầy nổi tiếng của nền giáo dục nước ta buổi bình minh, một trong những danh nhân của đất nước có nền văn hiến lâu đời. Ông sinh ngày 25 tháng 8 năm Nhâm Thìn (1292) tại làng Quang, thôn Văn, xã Quang Liệt, huyện Thanh Đàm, tỉnh Hà Đông (nay là huyện Thanh Trì, Hà Nội).
Sinh ra trong một gia đình bình thường, Chu Văn An được mẹ là bà Lê Thị Chiêm lo cho đi học. Chu Văn An học giỏi, đạt mức “học vấn tinh thuần, tiếng đồn gần xa” như sách Đại Việt Sử Ký toàn thư đã viết. Đỗ Thái học sinh (danh hiệu Tiến sĩ đời Trần), nhưng ông không ra làm quan mà mở trường tại quê nhà dạy con em nhân dân học.
Trường học được Chu Văn An đặt tên là trường Huỳnh Cung, chỗ giáo giới giữa làng Quang và làng Cung Huỳnh (hiện nay là thôn Huỳnh Cung, xã Quang Liệt – Thanh Trì, ngoại thành Hà Nội). Trường có lớp học, có thư viện. Là một nhà giáo học vấn uyên bác, phong cách mẫu mực, nhân cách cao thượng, đầy nhiệt tâm nên học trò theo học “đông chật cửa”, có tài liệu đã viết “đông tới 3000 người”. Không chỉ có học trò trong làng và trong vùng lân cận đến học mà học trò ở các tỉnh xa như Hải Dương và Thanh Hoá cũng về đây xin được và học. Dã sử còn truyền lại: con trai Thuỷ thần cũng đến học nhà thầy. Thầy Chu Văn An đã đào tạo được nhiều học trò giỏi. Khoá thi năm Giáp Dần (năm 1314) trường Huỳnh Cung có 2 học trò đỗ Thái học sinh, đó là Phạm Sư Mạnh và Lê Quát. Uy tính của thầy vang dội, được cả nước biết đến, trở thành cái mốc quan trọng trong lịch trình tiến hoá của nền giáo dục nước ta.
Biết Chu Văn An là người đạo cao đức trọng nên vua Trần Minh Tông vời ông ra làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám (tức là phó hiệu trưởng trường QUốc Tử Giám). Quan tể tướng, lúc đó là Trần Nguyên Đán (ông ngoại của Nguyễn Trãi) có bài thơ “Tặng Chu Văn An”, trong đó có câu :
Được ông, Nghiêu Thuấn buông rèm trị nước
Còn hơn được Sào Phủ, Hứa Do làm cận thần”.
Tại kinh đô, thầy đã kèm cặp thái tử Trần Vượng, đào tạo vua mới cho nước nhà. Khi thái tử Trần Vượng lên ngôi vua (tức là vua Trần Hiến Tông), Chu Văn An đã hết long lo việc mở mang Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên ở nước ta. Ông đã viết “Tứ thư thuyết ước” tức là tóm tắt 4 bộ sách lớn : “ Luận ngữ”, “Mạnh tử”, “Đại học”, “Trung dung” làm giáo trình giảng dạy. Vua Hiến Tông ở ngôi được 12 năm thì qua đời. Vua Dụ Tông lên ngôi. Trong mười năm đầu, nền chính sự tốt đẹp. Đến năm Đinh Dậu (1357) Minh Tông mất. Bọn gian thần kéo bè kéo đảng. Dụ Tông thì rượu chè, chơi bời quá độ, khiên cho triều chính đổ nát, giặc đã nổi lên như ong, nhân dân khổ cực trăm bề. Trước tình hình đó, Chu Văn An viết “Sớ thất trảm” đòi chém đầu 7 tên quyền thần gian nịnh. Việc làm của Chu Văn An làm chấn động dư luận đương thời. Bởi qui chế của vương triều phong kiến chặt chẽ, chỉ có quan ngự sử mới có quyền can ngăn vua. Mà can ngăn vua vẫn có lúc bị buôc tội là chống đối vua và bị giét thảm khốc. “Thất trảm sớ” không được vua Dụ Tông chấp nhân.
Tư nghiệp Quốc Tử Giám treo ấn từ quan về ở ẩn tại vùng núi Phượng Hoàng, xã Kiệt Đặc, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương, lấy việc làm thơ dạy học làm vui. Mặc dù ở nơi xa xôi hẻo lánh, học trò đến với cụ giáo Chu Văn An rất đông, ảnh hưởng của cụ thật lớn. Có nhiều người học trò giỏi nổi tiếng. Ngoài dạy học, cụ còn trồng cây thuốc, nghiên cứu y học, chưa bệnh cho dân và làm thơ, viết sách. Sử sách còn ghi lại những cuốn sách cụ viết trong giai đoạn này là “Y học yếu giải”, Quốc ngữ thi tập”, “Tiều ẩn thi tập”. Hiện tại chỉ còn lại 12 bài thơ Đường luật chữ Hán.
Ở Phượng Sơn, nhiều học trò vẫn thường xuyên thăm thầy. Có người làm đến chức Hành khiển (tức là tể tướng) như Phạm Sư Mạnh, Lê Quát … Mỗi lần đến thăm thầy họ vẫn khép nép, thầy cho vào mới dám vào, được nói chuyện với thầy thì lấy làm vui mừng.
Nhiều lần vua Dụ Tông rồi Nghệ Tông mời Chu Văn An về triều nhưng cụ vẫn từ chối. Tuy nhiên, là một người tâm huyến với đời nên những khi có triều hội, cụ vẫn về kinh tham dự. Lúc đã 77 tuổi, khi Trần Nghệ Tông dẹp loạn Dương Nhật Lễ, cụ cũng chống gậy về Thăng Long chúc mừng, nhưng sau đó lại trở về Chí Linh, lấy cớ già nua đau yếu, từ chối không nhận chức tước. Ngày 26 tháng 11 năm Canh Tuất (1370) Chu Văn An mất, thọ 79 tuổi.
Suốt cuộc đời mình, Chu Văn An không lúc nào sao nhãng sự nghiệp giáo dục. Dù lúc làm thầy giáo ở quê nhà, lúc làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám hay về dạy học ở Chí Linh, Chu Văn An đều dốc tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục. Ngô Sĩ Liên đã viề : “Cụ rất đáng là ông tổ của nhà Nho Việt, để thờ trong Văn Miếu”. Khi cụ mất, vua Nghệ Tông đã sai quan đến tế lễ, ban tặng tên thuỵ Văn Trinh. Ít lâu sau vua ban chiếu cho cụ tồng tự ở Văn Miếu, (tức thờ cùng với Khổng Tử và các hiền triết ở Văn Miếu). Những nơi từng dạy học đều được nhân dân đền thờ. Hiện nay, một mảnh đất cụ từng sống đã được mang tên cụ (xã Văn An, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương). Một đường phố lớn ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, nhiều trường học trong cả nước mang tên cụ, trong đó có Trường chất lượng cao trọng điểm quốc gia Chu Văn An số 10 Thụy khê - Quận Ba đình Thủ đô Hà Nội
Thành viên từ: 29/11/2009 Quốc tịch: Vietnam Bài viết: 71
Bài: 29/11/2009 lúc 6:54 Chiều | IP Logged
Từ bài học về Người Thầy mẫu mực Chu Văn An
(Dân trí) - Nhà giáo mẫu mực về nhân cách và khí phách Chu Văn An (1292-1370) nêu tấm gương sáng cho muôn đời: “Làm Thầy giáo giỏi của một đời, để đạt tới làm Thầy giáo giỏi của muôn đời”, đúng như lời bình của Nhà Sử học Phan Huy Chú.
Nguyên là đại quan đời Trần, khi Cụ mất, vua Trần đã dành cho Cụ niềm vinh dự lớn bậc nhất đối với một “nguyên khí quốc gia”, một đại trí thức thời đó, và được tôn thờ ở Văn Miếu. Vua còn ban tặng Cụ một tuyên danh, là Văn Trinh.
Ông Ngô Thế Vinh - nhà văn học VN nổi tiếng thế kỷ 19, trong bài văn bia ở đền Phương Sơn đã giải nghĩa hai chữ “Văn Trinh”, tóm tắt như sau: Văn - đức chi biểu dã; Trinh - đức chi chính cổ dã. Được hiểu: Văn là sự bên ngoài (thuần nhất) của đức; Trinh là tính chính trực (kiên định) của đức.
Danh xưng như vậy nhằm tôn vinh một nhân cách đã kết hợp được hai mặt của tài đức: nhất quán từ văn phong (thuần nhã, hiền hòa,…) ở bên ngoài với bên trong (chính trực, kiên định, thanh khiết). Lịch sử giáo dục nước nhà cũng đặc biệt tôn xưng Cụ ở địa vị cao quý khả kính nhất, xứng đáng đứng đầu các bậc Nhà giáo Danh nhân đất Việt từ xưa tới nay.
Sử sách cho biết lúc còn trẻ, Chu Văn An đã nổi tiếng là người cương trực, giữ lòng trong sạch, trau dồi tiết tháo, không mà
màng danh lợi, lo
chăm chỉ đọc sách. Sau khi đỗ đạt khoa bảng, dù được vua trân trọng mời nhưng Cụ không ra làm quan, mà về làng mở trường dạy học. Học trò nhiều nơi tìm đến theo học rất đông. Trong số đó có nhiều người thành đạt, thi đỗ ra làm quan to của triều đình, như Phạm Sư Mạnh, Lê Quát khi về thăm Cụ vẫn giữ lễ, trọng đạo thầy trò.
Đến triều vua Trần Minh Tông (1314-1329)
Đến triều vua Trần Minh Tông (1314-1329) vời Cụ vào làm Tư nghiệp
ở Quốc tử giám, dạy cho Thái tử Trần Vượng, tức là vua Trần Hiến Tông sau này. Thịnh một thời, nhưng tới đời vua Dụ Tông, triều đình thối nát. Thấy quyền thần làm nhiều điều vô đạo, Cụ can gián nhưng vua không nghe. Cuối cùng, Cụ dâng Thất Trảm Sớ xin chém 7 tên gian thần, vua không chịu. Cụ chán nản từ quan, về ở núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương) dạy học, làm thuốc, viết sách cho tới khi mất.
Cuộc đời thanh bạch và tiết tháo của Cụ là tấm gương chói lọi của mọi thời. Sự nghiệp vinh hiển của Cụ đã vượt qua ngưỡng: làm Thầy giáo giỏi của một đời, để đạt tới làm Thầy giáo giỏi của muôn đời, như Nhà Sử học Phan Huy Chú đã ca ngợi như thế về Cụ.
…Tấm gương đó cũng cho ta bài học về ngành Sư phạm và nghề Dạy học về ngành Sư phạm và nghề Dạy học trong thời buổi hiện nay, khi mà nền giáo dục nước nhà đang có nhiều bất cập. Xã hội đang yêu cầu chấn hưng nền giáo dục như là mệnh lệnh từ cuộc sống. Đòi hỏi đó đã được đưa ra từ nhiều năm nay, nhưng xem ra chưa thay đổi đáng kể, mà hầu như vẫn trên đà suy thoái. Suy thoái nhất là về đạo đức.
Ai cũng thấy, muốn chấn hưng nền giáo dục, trước hết phải chấn chỉnh ngành Sư phạm (NSP) và nghề Dạy học (NDH). Triết lý từ cuộc đời và sự nghiệp của Cụ Chu Văn An cho ta bài học rất Nhân Văn trong việc đào tạo người thầy và trong cách làm thầy. Đó là NSP phải đào tạo ngưg cách làm thầy. Đó là NSP phải đào tạo người thầy có nhân cách (thanh khiết, thuần nhã…) và có khí phách (chính trực, kiên cường…). Phải minh định cụ thể như thế, chứ không thể nói “hồng-chuyên” một cách chung chung, xa vời và trừu tượng.
Cũng theo triết lý cụ thể đó thì các quan chức giáo dục cũng phải là những tấm gương về nhân cách và cả khí phách cho người thầy noi theo. Ít nhất là tránh lối chạy chức chạy quyền hoặc tắc trách trong quản lý đào tạo. Mặt khác, NSP và NDH (thông qua việc quản lý giáo dục) cũng lo chấn chỉnh làm sao để người Thầy không thể tự biến mình thành thợ dạy, càng không thể tự tầm thường hóa thành người bán chữ, bán điểm, bán bằng… vô tình bôi nhọ sự thanh cao của nghề giáo.
Thời đại càng công bằng và văn minh, xã hội càng dân chủ và tiến bộ thì NSP và NDH càng được nhà nước quan tâm từ gốc : từ người thầy. Quan tâm không chỉ vì đây là một ngành nghề khơi dậy, ươm mầm, nuôi dưỡng và phát triển nguồn Nguyên Khí Quốc Gia, mà còn vì, đây là một ngành nghề hết sức đặc biệt.
Đặc biệt ở chỗ, đối tượng hành nghề và sản phẩm lao động của nó chính là CON NGƯỜI, thay vì đồ vật ; lại là Tâm Hồn và Chất Xám chứ không phải than đá hay quặng nhôm…
Còn đặc biệt ở chỗ, sản phẩm đó phải thông qua Giáo dục & đào tạo, nhất là thông qua Tự Giáo dục & Tự Đào tạo mới thành chính phẩm, mới Nên người cho xứng đáng Làm người.
Thêm một điều đặc biệt nữa: Công cụ lao động chính của NSP và
NDH không phải là bút giấy sách vở, là mô hình giáo cụ hay công nghệ thông tin… mà chủ yếu là TẤM GƯƠNG SÁNG của người Thầy, với toàn bộ những Phẩm chất và Năng lực của Nhà Giáo trước mặt học sinh.
Sứ mệnh cao cả và Hào quang hiển vinh của NSP & NDH nằm ở chỗ đó.
Xưa nay đã có rất nhiều danh nhân nói lên sự cao quý của NSP & NDH, miễn nhắc lại đây. Hễ ai có một phông văn hóa và một nền học vấn cơ bản đều nhận thức được rằng, để có được những học trò phẩm hạnh và sáng tạo thì phải có gương sáng từ những người thầy tốt về Nhân cách và mạnh về Khí phách.
Bởi thế, sự nghiệp trồng người gắn chặt với sự nghiệp Trồng thầy, mà phải là những người Thầy vừa chân chính, vừa sáng t
Bạn không thể gửi bài. Bạn không thể trả lời. Bạn không thể xóa bài của bạn. Bạn không thể sửa bài của bạn. Bạn không thể tạo bình chọn. Bạn không thể bình chọn.
Trang này nạp trong 0.2344 giây.
Trường Trung học Phổ thông Chu Văn An tỉnh Yên Bái 40 năm xây dựng và trưởng thành
Giấy phép số : 166 ngày 25 tháng 4 năm 2008 do Cục Báo chí Bộ Truyền thông và Thông tin cấp
Người chịu trách nhiệm chính : ông Bùi Văn Xuân, Hiệu trưởng Nhà trường
Địa chỉ : thị trấn Mậu A - huyện Văn Yên - tỉnh Yên Bái; ĐT (029)3834 388 - 3834 150
Dựa trên Web Wiz Forums & manguon.com Xây dựng bới Phạm Đức Lương, giáo viên Tin học
THPT Chu Văn An : Tiến tới kỷ niệm 40 năm trường cấp III Văn Yên
Chủ đề: Chu Văn An, người thầy mẫu mực của nền giáo dục Việt Nam
